Uwaga – dziecko na planie !!!

Szkoły filmowe na całym świecie uczą swoich adeptów, aby jak ognia wystrzegali się pracy w trzech konkretnych sytuacjach:

  • nie pracuje się ze zwierzętami!
  • nie pracuje się z dziećmi!
  • nie pracuje się pod gołym niebem!

Twórcy filmu „Chwała Bohaterom” albo nie kończyli szkół filmowych, albo nie uważali na zajęciach – w filmie który realizują – prawie wszystkie zdjęcia dzieją się pod gołym niebem, nie brakuje w nim zwierząt, no i pojawił się na planie zdjęciowym doskonały, choć dopiero pięcioletni aktor  –  Franciszek Zysko !!!

Krzysztof Paweł Bogocz – autor filmu: ” Cierlicko bardzo się zmieniło od 1932 roku. Powstało tam wielkie sztuczne jezioro a domy przeniesiono w inne miejsca. Nie ukrywam, że początkowo trochę mnie to zbiło z tropu. Potem zdałem sobie sprawę, że katastrofa miała miejsce zaledwie sto metrów od  Kościoła Św.Wawrzyńca, który pozostał na swoim starym miejscu. Zdałem sobie sprawę że katastrofa RWD miała miejsce 100 m od tego kościoła, w niedziele, ba – ona się wydarzyła w czasie mszy… Poprosiłem dzisiejszego Proboszcza – Ks. Jerzego Sedlaczka, aby wyraził zgodę na realizację zdjęć w kościele. Ksiądz nie tylko zgodził się, ale i wraz z kościelnym – niezwykle sugestywnie zagrał w filmie, za co jestem mu niezwykle wdzięczny, tak samo jak za gościnne przyjecie naszej ekipy, wszystkie uśmiechy i dobre słowa jakie usłyszeliśmy w Cierlicku(…). Zaciekawiła mnie też zapisana w 1932 przez społeczność Cierlicka opowieść o małym chłopcu – trzpiocie, który podczas porannej mszy 11 września 1932 roku – postanowił zwiedzić tamtejszą dzwonnicę. Dzięki temu – miał okazję widzieć bardzo wyraźnie moment katastrofy legendarnej załogi RWD-6. Wtedy wiedziałem – że szukam też dziecięcego aktora. Franek Zysko spisał się na medal! Serdecznie pozdrawiam jego rodziców i siostrę”.

POZOR DÍTĚ NA PLÁNU…!!!
Filmové školy po celé světě učí své studenty, aby v žádném případě nepracovali v těchto tři
případech:
nepracujte se zvířaty
nepracujte s dětmi
nepracujte v otevřeném prostoru
Tvůrci filmu „HRDINŮM ČEST“ buďto mají nedokončené filmové vzdělání, nebo nedavali pozor
na přednáškách! V natočeném filmu téměř vše se děje pod holým nebem, nechybí zvířata a také se
objevila na filmovém plátně vynikající dětská postava ( ikdyž jen 5-léta) – FRANCISZEK ZYSKO!
Krzysztof Paweł Bogocz – tvůrce filmu řekl: „ Těrlicko od r. 1932 se velmi změnilo. Byla
postavena velká přehrada, v důsledku čeho mnoho stavení bylo přeneseno na jiná místa nebo úplně
zbourano.
Netajím se tím, že na začátku jsem byl trochu vyveden z míry. Pak jsem si uvědomil, že tragédie se
odehrála sotva 100 metrů od Kostela sv. Vavřince, který stojí na stejném místě dnes, jak stál kdysi.
V tuto usudnou pro RWD6 něděli byla v kostele právě sloužena mše svatá. Obratil jsem se proto s
prosbou na současného faráře p. Jiřího Sedlačka, aby dal souhlas k natáčení snímků také v kostele.
Kněz nejen dál souhlas k natáčení, ale spolu s kostelníkem velmi přesvědčivě zahrál ve filmu, za
což jsem mu nesmírně vděčný a také za přátelské příjetí a pohostinnost s jakou jsme se setkali v
Těrlicku. Zaujala nás také zmínka z r. 1932 ( zapsána ve zdejších archivech ) o malém chlapci, který
šel se podívat na tajemné zvony v kostelní věží.Tento klučina díky tomu měl možnost vidět úplně
přesně moment tragédie legendární posádky RWD6!
V této době jsem si uvědomil, že musím také najít dětského herce. Franta Zysko tuto roli zahrál
výtečně! Srdečně tímto zdravím jeho rodiče a sestru.“

Do sąsiadów – na rowerze :-) !!!

Klub rowerowy „Wiercipięta” – działając pod skrzydłami jastrzębskiego oddziału PTTK – od 30 lat – rokrocznie organizuje rajd rowerowy Jastrzębie Zdrój – Cierlicko. Dzieje się to bez względu na pogodę i zawsze przy okazji rocznicy katastrofy najwybitniejszych polskich przedwojennych lotników – Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury. Co ciekawe – od początku w rajdzie uczestniczy w zasadzie ten sam skład osobowy. Dziś średnia wieku „Wiercipięt” oscyluje wokół 70-tki, co świadczyć może o prawdziwości stwierdzenia, że „sport to zdrowie”… W naszym filmie nie mogło zabraknąć epizodu z tą niezwykłą kolarską drużyną, zwłaszcza, że prowadząca do Cierlicka – jastrzębska ulica Żwirki i Wigury – jest niezwykle malownicza i ma doskonałą nawierzchnię – prawie tak samo dobrą jak nawierzchnie czeskich wiejskich ulic… Dzięki jednak wsparciu p.Konrada Ochwata – właściciela firmy „Conrad Motors” z Pszczyny – mogliśmy z naszą kamerą – zjechać z utwardzonego szlaku – na równie malownicze, graniczne leśne dukty. Terenowym samochodem  filmowaliśmy doskonale utrzymane trasy rowerowe które pod hasłem „K sousedom na kole” („Do sąsiadów na rowerze”) – zostały nie tak dawno oddane ku radości lokalnej społeczności po obu stronach granicy.

K SOUSEDŮM NA KOLE!!!
Cyklistický klub WIRCIPIĘTA ( Vrtavá pata) působicí v Jastrzębiu Zdroju v ramci oddílu PTTK
( Polský turistický klub) už 30 let každoročně organizuje cyklistickou výpravu na úseku Jastrzębie
Zdrój – Těrlicko.
Akce je organizována bez ohledu na počasí a vždy u přiležitostí výročí tragedie meziválečných,
vynikajicích, polských letců – Františka Żwirko a Stanislava Wigury. Zajímavé je, že těchto výprav
se zúčastňuji v podstatě stejní cyklisté! Dnešní věkový průměr členů klubu je kolem 70-ti let! To
nás může přesvědčovat, že v heslu „Sportem ke zdraví!“ je kus pravdy.
V našem filmu nemůže proto chybět zmínka o těchto zajímavých cyklistech.
Obzvlášť, protože ulice jménem Żwirki a Wigury v Jastrzębiu Zdroju je malebná a má dobry povrch
srovnatelný s těmi vesnickými v Čechach…Díky p. Konradu Ochwatowi, který je majitelem firmy
„Conrad Motors“ sídlicí v Pščyně mohli jsme s kamerou sjed z naší asfaltky na obyčejnou lesní
cestu. Z terenního vozu jsme filmovali velmi dobře udržované cyklistické stezsky, které pod
názvem „ K sousedům na kole“ byly dány k užívání k všeobecné spokojenosti nás i našich
sousedů v ČR.

„Challange 1932”

Nasz film to także okazja aby przypomnieć nie tylko miejsce katastrofy Żwirki i Wigury, ale przede wszystkim – aby przypomnieć ich gigantyczny sukces, jakim była wygrana w wyścigu samolotów turystycznych „Challange” 28 sierpnia 1932 roku. Ta data wyznaczyła także doroczne święto polskiego lotnictwa, czyli – pilotów, personelu naziemnego, pracowników przemysłu lotniczego – wszystkich związanych zawodowo z awiacją. Stopień zainteresowania ówczesnych, światowych mediów tym wyścigiem – jest dla nas, współczesnych – bardzo trudny dziś do wyobrażenia. Można to chyba tylko porównać z zainteresowaniem amerykańsko – radzieckim wyścigiem w kosmos z przełomu lat 60/70 tych minionego wieku. Na dystansie 7500 km polska załoga, polskim samolotem – pokonała całą faworyzowaną konkurencje. Może i tylko o 90 sekund, ale – pokonali… Polska załoga, polskim samolotem – zaprojektowanym i wykonanym w kraju który dopiero co odzyskał niepodległość po 123 latach niewoli – wyprzedziła ekipy niemieckie, włoskie, francuskie, szwajcarskie, czeskie…. Zwycięska, polska załoga RWD-6 entuzjastycznie powitana została na lotnisku w Warszawie przez tłum ponad 100 tysięcy mieszkańców naszej stolicy. Niesiony przez warszawiaków na rękach Franciszek Żwirko stracił podczas tego przemarszu but i skarpetkę z prawej nogi. Każdy chciał choć odrobinę Żwirki u siebie w domu 🙂 …

Przy okazji realizacji filmu „Panna Nikt” – jego autor, Andrzej Wajda – wypowiedział wielce znaczące zdanie: „we współczesnym języku filmowym nie pojawiło się od wielu lat nic istotniejszego niż MTV”. (…) kto nie rozumie wideoklipu – nie rozumie dzisiejszej kinematografii.” Dziś podobną analogie moglibyśmy chyba odnieść do gier komputerowych – tak popularnych wśród młodych ludzi, jak kiedyś owo MTV. Nic więc chyba dziwnego, że filmową, bardzo radosną  sekwencję poświęconą wyścigowi „Challange 1932” – realizujemy we współpracy z dwójką niezwykle uzdolnionych plastyków – doktorantów Zakładu Nowych Mediów Uniwersytetu Śląskiego (Cieszyn) – Małgorzatą i Robertem Lipką – na co dzień specjalizujących się w tworzeniu przestrzeni wirtualnych.

CHALLANGE 1932…
Naš film je také příležitosti, abychom kromě tragédie Fr. Żwirko a St. Wigury připomenuli všem
jejích obrovský úspěch a to vítězství v závodech turistických letadel CHALLANGE dne 28.08.1932
v Pařiži.
Toto datum je v dnešním Polsku svátkem polského letectví, to znamena svátkem letců, veškerého
leteckého perzonálu, mechaniků a všech pracujících v leteckém průmyslu.
Dnes si stěží můžeme představit zájem tehdejších světových médii o tyto závody!
Jde to snad jen srovnat se zájmem jaký vzbuzovalo v 60 – 70 létech XX století soupeření o kosmos
mezi Američany a Sověty.
Na úseku v délce 7500 km polská posádka, na polském letadle (!) zvítězila nad celou favorizovanou
konkurenci!!! Bylo to jen o 90 vteřin, ale zvítězila….Polská posádka, polské letadlo, které bylo
zhotoveno podle polského projektu v Polsku, v zemi jež po 123 létech cizí nadvlády, bylo opět
nezavislé. Posádka RWD6 zvítězila nad Němci,Francouzy, Italy, Švycary a Čechy….Byl to velký
úspěch! Vítězná posádka RWD6 byla bouřlivě vitána ve své vlasti.
Na varšavském letišti bylo tenkrát kolem 100 tisíc obyvatel hlavního města. Hrdinové byli neseni
na ramenou příznivců a František Żwirko pozbyl pravou botu i s ponožkou! Prostě každý chtěl mít
na památku něco od Franiška…..
V době natáčení známého polského filmu „Panna nikt“ (Dívka nikdo) jeho režisér ANDRZEJ
WAJDA řekl velmi znamou větu: „ V současném filmovém jazyce se několik let neobjevilo nic
vážnějšího než MTV. Kdo nerozumí videoklipu, nerozumí dnešní kinematografii“.
Dnes toto tvrzení bysme mohli analogický srovnát s hrami na počitači velmi oblibenými u mládeže,
jak kdysi zmíněnou MTV…. Není proto divu, že část filmu, která je věnovana závodům
„ChALLANGE 1932“ je vytvořena ve spolupráci s dvojicí talentovaných výtvarníků ze Slezské
unervizity v Těšíně a to Małgorzatą a Robertem Lipkovými, kteří se specializuji na tvorbu ve
virtuálním světě.

Cierlicka wystawa

Cierlicki oddział PZKO (Dom Polski im.Żwirki i Wigury) we współpracy z jastrzębskim stowarzyszeniem „Chwała Bohaterom – Pamięć i Rekonstrukcja” od kilkunastu miesięcy realizuje wspólny projekt pt. „Chwała Bohaterom – wspomnienie Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury” w ramach dofinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w funduszu mikroprojektów Programu INTERREG VA Republika Czeska – Polska i budżetu RP za pośrednictwem Euroregionu Śląsk Cieszyński.
W ramach tego projektu cierlicką wystawę poświęconą przedwojennym, polskim „Bohaterom Przestworzy” – od listopada do kwietnia zobaczyło około 2500 uczniów i nauczycieli największych zespołów szkół ponadpodstawowych w Jastrzębiu Zdroju, czyli „Korfantego”, „Staszica”, „Sobieskiego” i „Wyspiańskiego”. Oprócz możliwości zwiedzenia wystawy, we wszystkich tych szkołach odbyły się spotkania z reżyserem filmu „Chwała Bohaterom”, który opowiadał zarówno o powstającym właśnie filmie, jak i o skali zwycięstwa Żwirki i Wigury w „Challange 1932” i jego znaczeniu dla Polski dwudziestolecia międzywojennego, ale i dla naszej, polsko-czeskiej nadgranicznej współczesności.
 
TĚRLICKÁ VÝSTAVA.
Místní skupina Polského svazu kulturně-osvětového ( PZKO Polský dům Ż. i W.) ve spolupráci se
sdružením „Chwała bohaterom – Pamięć i Rekonstrukcja“ již několik měsíců vytvařejí společný
projekt na téma „CHWAŁA BOHATEROM – wspomnienia Fr. Żwirki i St. Wigury“ v ramci
Evropského fondu regionálního rozvoje a programu „ INTERREG V-A ČR-Polsko“ z rozpočtu RP
prostřednictvím EUROREGIONU TĚŠÍNSKÉ SLEZSKO.
Tento projekt zahrnuje také těrlickou výstavu na téma předválečných hrdinu Fr. Żwirka a
St.Wigury.Výstavu od listopadu do dubna navštívilo kolem 2500 žáků a učitelů středních škol
z Jastrzębia Zdroju ( byly to školy nesíci jména Korfantého, Staszica, Sobieského, Wyspianského).
Kromě toho ve výše jmenovaných školách se konaly besedy s tvůrcem filmu CHWAŁA
BOHATEROM (Čest hrdinům) Krzysztofem Bogoczem, který vyprávěl o svém filmu, ale také o
rozsahu a významu vítězství Żwirki a Wigury v CHALLANGE 1932 v meziválečném období
Polska, ale také o jeho významu pro přihraniční součastnost.
  

W powietrzu…

Trudno byłoby zrobić film o najwybitniejszych polskich lotnikach – bez zdjęć lotniczych. W naszym projekcie korzystamy z dwojakiego rodzaju maszyn powietrznych. Latamy dronami, ale i niewielką, amerykańską awionetką „Pipper – Arrow”. Staramy się wynajdywać miejsca które nie zmieniły się od 1932 roku. 

Serdeczne podziękowania i pozdrowienia dla providerów obu tych sytuacji – p. Jarosława Matyjasika i Tomka Szopy.

VE VZDUCHU……
Byloby nemožné natočit film o významných polských letcích bez leteckých snímků.
V našem případě využíváme dvojího způsobu a to:
dronů
a malého amerického letounu „Pipper Arrow“
Snažíme se vyhledávat místa, která se od roku 1932 – nezměnila.